STUDIA :

Czesc 1 - "Jak otrzymac wize studencka" |
Czesc 2 - "Zmiana statusu wizowego" |
Czesc 3 - "Co wolno (i czego nie wolno) na wizie studenckiej" |
Czesc 4 - "Studia bez wizy" |


---

WIZY STUDENCKIE
 
Część III
"Co wolno (i czego nie wolno) na wizie studenckiej."
 
Autor:  Katarzyna Kowalska

Artykul ten zostal pierwotnie opublikowany w "Nowym Dzienniku"




---

Niestety, wielu rodaków nie zdaje sobie sprawy z obowiazków i przywilejów zwiazanych z pobytem w USA na statusie studenta. Zwlaszcza po 11 wrzesnia 2001 i zaostrzonych wymaganiach USCIS (United States Citizenship and Immigration Services, nastepcy INS-u) oraz wprowadzeniu nowej bazy danych studentów zagranicznych, nieprzestrzeganie przepisów wizowych moze sie zakonczyc nawet deportacja. A szkoda z powodu nieznajomosci prawa czy po prostu niedbalosci ryzykowac utrate przywilejów studenckich, w tym prawa do edukacji w USA, legalnej pracy i mozliwosci pózniejszej zamiany statusu studenta na status pracownika.

    Twoi sprzymierzency i Wielki Brat

Pierwsze przykazanie to: przeczytaj uwaznie zawartosc drugiej strony formularza I-20 (dokumentu potwierdzajacego przyjecie przez szkole w USA), opisujacej prawa i obowiazki studenta zagranicznego w Stanach. Drugie przykazanie to: w przypadkach jakichkolwiek watpliwosci, zawsze skonsultuj je z uczelnianym Biurem Studentów Zagranicznych. Moze to zapobiec wielu problemom w przyszlosci. Urzednicy biura sa z zalozenia sprzymierzencami studentów zagranicznych - istnieja po to, zeby im sluzyc rada i reprezentowac ich interesy na zewnatrz uczelni. Pamietajmy, ze uczelnie zarabiaja na studentach zagranicznych, którzy czesto placa pelne czesne i nie korzystaja z pomocy finansowej, a jednoczesnie przyczyniaja sie to zwiekszenia tak pozadanej na amerykanskich kampusach róznorodnosci ciala studenckiego (tzw. diversity).

Organem wladz panstwowych, który nadzoruje studentów zagranicznych w Stanach jest USCIS (we wspólpracy z FBI, policja i oczywiscie wladzami uniwersytetu). Od tego roku naprawde nie ma zartów z USCIS: po wprowadzeniu scentralizowanej bazy danych studentów zagranicznych SEVIS (Student and Exchange Visitor Information System), USCIS ma dostep do mnóstwa informacji o kazdym studencie na wizie F-1, M-1 i J-1 oraz osobach zaleznych na wizach F-2. M-2 i J-2 (patrz ramka). Uczelnie musza przekazywac wymagane dane do USCIS, który w zwiazku z tym moze (i w przypadku studentów pochodzacych z Bliskiego Wschodu rzeczywiscie juz to robi) podejmowac dosc drastyczne kroki, od nieprzyjemnych przesluchan, przez areszty, do deportacji wlacznie.

    Jak utrzymac status studenta

O czym powinien pamietac student na wizie studenckiej, aby utrzymac legalny status w USA?

• W przewidzianym terminie powinien zglosic sie na uczelnie, z której otrzymal I-20 (DS-2019);
• Powinien zawsze studiowac w pelnym wymiarze godzin (w wiekszosci przypadków oznacza to 12 kredytów* na semestr; w przypadku szkól jezykowych jest to 18 godzin wykladowych w tygodniu), utrzymac wymagana srednia (minimum 2.0 na poziomie undergraduate i 3.0 na poziomie graduate) i zaliczac kolejne semestry tak, by zakonczyc studia w przewidzianym czasie (podanym na formularzu I-20 lub ogólnie uznanym za wystarczajacy na dany poziom studiów - np. 4 lata na studia undergraduate). Wyjatki od reguly studiów w pelnym wymiarze godzin to powazna choroba lub ostatni semestr nauki (o ile student zaliczyl juz wystarczajaca liczbe kredytów w ciagu poprzedzajacych semestrów). Tymczasowe zejscie ponizej 12 kredytów na semestr (ale nie mniej niz 6) jest dozwolone jedynie za aprobata doradcy akademickiego i Biura Studentów Zagranicznych;
• Studentowi nie wolno podejmowac nieautoryzowanej pracy (patrz nizej o mozliwosciach legalnej pracy w USA);
• Nie wolno mu naruszac ogólnie obowiazujacego prawa Stanów Zjednoczonych;
• Student powinien miec paszport wazny na co najmniej kolejne 6 miesiecy pobytu i podczas podrózy poza miejsce zamieszkania zabierac ze soba paszport, formularz I-94 oraz I-20 (DS-2019);
• W przeciagu 10 dni od zmiany adresu w Stanach powinien on zawiadomic USCIS o nowym adresie (na formularzu AR-11) lub w systemie SEVIS;
• W przypadku zmiany szkoly student musi zglosic ten fakt to USCIS w przeciagu 15 dni od rozpoczecia nauki na nowej uczelni (student powinien sie najpierw zglosic do uczelnianego Biura Studentów Zagranicznych). Jesli w okresie wakacji miedzy zmiana szkoly student wyjezdza z USA, powinien wrócic korzystajac z formularza I-20 wydanego przez nowa szkole;
• Jesli student nie skonczyl nauki w przewidzianym terminie, musi wystapic o przedluzenie pozwolenia na pobyt w Stanach przed oryginalnym przewidzianym terminem skonczenia studiów. Pozwolenie wydawane jest przez Biuro Studentów Zagranicznych na maksymalnie jeden rok;
• Jesli student chce kontynuowac nauke w tej samej szkole na kolejnym poziomie studiów (np. po skonczeniu studiów bakalarskich rozpoczac magisterskie), równiez musi wystapic do Biura Studentów Zagranicznych o pozwolenie na przedluzenie pobytu w Stanach (wydawane jest rutynowo);
• Po skonczeniu uczelni (lub uczelni i dozwolonej prawnie praktyki) student powinien wyjechac ze Stanów w ramach limitu pobytu dla swojej kategorii wizowej (60 dni dla wiz F, 30 dni dla J i M) lub wystapic o zamiane statusu na inny; studenci porzucajacy studia maja 15 dni na opuszczenie Stanów.

    Przywrócenie statusu studenta

Studenci, którzy naruszyli powyzsze przepisy, uwazani sa za pozostajacych "poza statusem" (out of status), czyli de facto nielegalnie przebywajacych w Stanach. W szczególnych przypadkach jest mozliwe ubieganie sie o przywrócenie statusu studenta (reinstatement of student status). Standardowo student moze sie o to starac w ciagu 5 miesiecy od naruszenia przepisów wizowych (student, który naruszyl przepisy dotyczace legalnej pracy, nie jest uprawniony do wystapienia o przywrócenie statusu).

Aby uzyskac reinstatement, student musi wykazac, ze przyczyna, dla której naruszyl przepisy wizowe, byla poza jego kontrola (np. pomylka ze strony urzednika Biura Studentów Zagranicznych) albo ze odmowa uznania podania o przywrócenie statusu studenta spowoduje niezwykle obciazenie dla studenta (nie chodzi tu o zwykle klopoty finansowe, raczej o koniecznosc powrotu do kraju ojczystego objetego wojna domowa itp.). Ponadto starajacy sie o przywrócenie statusu musi byc zarejestrowany jako student w pelnym wymiarze godzin lub miec intencje powrotu na studia w momencie uzyskania aprobaty USCIS, byc poza podejrzeniem, ze podejmowal nielegalna prace w USA, oraz posiadac wystarczajace srodki finansowe na pokrycie kosztów studiów.

Aby otrzymac na nowo status studenta, nalezy wyslac do regionalnego biura USCIS formularz I-539, kopie aktualnego i wszystkich poprzednio posiadanych formularzy I-20, kopie paszportu i oryginal formularza I-94, dokumentacje finansowa, czek na 140 dolarów oraz (najwazniejsze!) list z wyjasnieniem sytuacji studenta oraz cala dokumentacje (np. choroby, list od doradcy akademickiego itp.). Od decyzji USCIS nie ma mozliwosci odwolania. W czasie oczekiwania na decyzje (do 6 miesiecy) student moze uczeszczac na zajecia, nie ma jednak prawa do pracy (na kampusie czy stazu).

    Podróze poza USA

Student zagraniczny moze podrózowac poza USA, jednak aby wrócic do Stanów, bedzie musial na granicy okazac wazny paszport, wize wjazdowa (F-1, J-1 lub M-1), aktualny formularz I-20 (DS-2019) podpisany w ciagu biezacego roku akademickiego przez urzednika Biura Studentów Zagranicznych na uczelni i, na zadanie urzednika imigracyjnego, równiez dokumenty finansowe i inne dokumenty z uczelni. Wiele biur studentów zagranicznych poleca obecnie, aby I-20 podpisywac na uczelni raz na semestr, aby uniknac potencjalnych nieprzyjemnosci na granicy.

Jedyny wyjatek od wymogu posiadania waznej wizy wjazdowej to krótkie, mniej niz 30-dniowe, podróze do Kanady, Meksyku i niektórych panstw karaibskich. W tym przypadku mozna miec przeterminowana wize wjazdowa. Przy wyjezdzie ze Stanów nalezy poinformowac urzednika imigracyjnego, zeby nie zabieral z paszportu formularza I-94, bo jedziemy do kraju sasiadujacego na krótkie wakacje. Powrócic mozna na podstawie paszportu ze starym formularzem I-94 oraz aktualnym formularzem I-20 (DS-2019). Uwaga: jesli urzednik zabierze nam formularz I-94, bedziemy musieli zdobyc nowa wize wjazdowa!

Od sierpnia 2003 roku wszyscy studenci musza okazac nowe formularze I-20 (DS-2019) wystawione przez system SEVIS.

    Praca na wizie F-1

Przywilejem statusu studenta jest mozliwosc legalnej pracy w USA. Studenci zagraniczni na wizie F-1 moga podejmowac prace w nastepujacych przypadkach:

• Praca na uczelni
• Praca poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej
• Staz w miedzynarodowej organizacji
• Obowiazkowy staz wymagany przez program studiów (curricular practical training)
• Opcjonalny staz (optional practical training) w trakcie lub po zakonczeniu studiów

Praca na campusie dozwolona jest studentom na wizach F-1 i J-1 (ale nie M-1) w zakresie 20 godzin tygodniowo w trakcie semestru i 40 godzin tygodniowo podczas przerw miedzysemestralnych. Praca ta nie wymaga zadnych zezwolen ze strony USCIS (ale wymaga zatwierdzenia przez uczelniane Biuro Studentów Zagranicznych). Student moze ja podjac natychmiast po przyjezdzie do Stanów (ale nie wczesniej niz 30 dni przed rozpoczeciem zajec). Pozwala to studentom z Polski na dorabianie np. w uniwersyteckiej bibliotece, na kampusowej stolówce, czy jako asystent profesora.

Na prace poza kampusem uniwersytetu student zagraniczny musi uzyskac zgode USCIS. Wydawana jest ona na prace w zakresie 20 godzin w trakcie semestru i 40 godzin podczas przerw miedzysemestralnych, ale dopiero po zaliczeniu pierwszego roku nauki. Zezwolenie na prace "z powodu ciezkich warunków finansowych" ("due to severe economic hardship") wydawane jest dosc rzadko i trzeba je odnawiac co roku. Zalozeniem urzedników USCIS jest, iz student moze otrzymac takie zezwolenie jedynie w wypadku nieprzewidzianych sytuacji poza jego kontrola (np. smierc osoby, na której utrzymaniu znajdowal sie student, albo powazna dewaluacja waluty kraju pochodzenia studenta, jesli otrzymywal on tamtejsze stypendium).

Zezwolenia na prace (staz) w organizacjach miedzynarodowych (np. ONZ, Bank Swiatowy) wydawane sa przez USCIS prawie automatycznie. Poza standardowym ograniczeniem czasu pracy do 20 godzin tygodniowo w czasie semestru i 40 godzin tygodniowo podczas wakacji, nie ma innych limitów na prace w organizacjach miedzynarodowych. Najtrudniejsze jest zdobycie samej oferty pracy.

Równiez w przypadku pozostalych stazów obowiazuje warunek zaliczenia pierwszych dwóch semestrów studiów oraz ograniczenia czasu pracy do 20 godzin w trakcie semestru i 40 w czasie wakacji. Staz powinien odbyc sie w pracy zgodnej z obranym kierunkiem studiów. Studenci szkól jezykowych (czyli na intensywnych programach angielskiego) nie kwalifikuja sie na zezwolenie na staz.

Staz wymagany przez program studiów (curricular practical training) to na przyklad praktyka nauczycielska na kierunkach pedagogicznych. Studenci na programach magisterskich i doktoranckich, na których wymaga sie odbycia praktyki od poczatku trwania studiów, sa zwolnieni z warunku zaliczenia najpierw dwóch semestrów nauki. Nie ma ograniczenia dlugosci czasu stazu wymaganego przez program studiów, ale jesli student pracuje wiecej niz 20 godzin tygodniowo, to okres stazu odlicza sie pózniej od limitu opcjonalnej praktyki, który mu przysluguje.

Aby starac sie o zezwolenie na staz wymagany przez program studiów, nalezy jedynie uzyskac akceptacje szkolnego Biura Studentów Zagranicznych (udzielanej na podstawie informacji z wydzialu studenta, programu studiów, listu z oferta zatrudnienia oraz paszportu, formularza I-94 i I-20). Urzednicy Biura Studentów Zagranicznych musza odnotowac te dane w SEVISie i wydrukowac studentowi nowy formularz I-20 z informacja o zezwoleniu na odbycie stazu. Tylko wtedy pracodawca moze zatrudnic studenta zagranicznego na staz w ramach programu studiów.

Do odbycia opcjonalnej praktyki (optional practical training), czy to w trakcie studiów, czy po ich ukonczeniu, student musi zdobyc zezwolenie na prace z USCIS. Wystapic o zezwolenie mozna najwczesniej 120 dni przed oczekiwanym terminem rozpoczecia pracy (lub 90 dni przed koncem drugiego semestru nauki). Konczacy studia musza zlozyc podanie do USCIS przed data konca studiów zaznaczona na formularzu I-20 lub przed faktyczna data zakonczenia nauki (którakolwiek jest wczesniejsza). Natomiast sam staz moga rozpoczac w okresie 60 dni po skonczeniu studiów. Aby wystapic o zezwolenie na staz, student nie musi miec konkretnej oferty pracy.

Aby otrzymac zezwolenie na prace z USCIS, trzeba najpierw uzyskac poparcie Biura Studentów Zagranicznych na uczelni, nastepnie wyslac podanie do regionalnego biura USCIS (formularz I-765, dwa zdjecia, kopie wszystkich dotychczasowych formularzy I-20 z uczelni oraz aktualnego formularza I-20 z poparciem urzednika Biura Studentów Zagranicznych, kopie formularza I-94 i stron z paszportu zawierajacych dane osobiste i wize studencka oraz czek na 120 dolarów). Studenci starajacy sie o prace ze wzgledu na ciezkie warunki finansowe musza zalaczyc dodatkowo formularz I-538 oraz list z wyjasnieniem przyczyn ich aktualnej ciezkiej sytuacji finansowej oraz dlaczego musza ubiegac sie o prace poza kampusem. Studenci starajacy sie o staz w miedzynarodowych organizacjach musza zalaczyc formularz I-538 i list z organizacji z oferta pracy. Oczekiwanie na dokument zezwolenia na prace (EAD - Employment Authorization Document) moze trwac 6-12 tygodni. Dopiero po jego otrzymaniu student moze legalnie rozpoczac prace.

    Praca na wizie J-1

Studenci zagraniczni na wizie J-1 moga legalnie podejmowac prace w nastepujacych sytuacjach:

• Praca na uczelni
• Praca poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej
• Staz akademicki (academic training) w trakcie lub po zakonczeniu studiów

W przypadku pracy na uczelni procedury sa takie same, jak na wizie F-1. Na prace poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej oraz na staz akademicki zgode wydaje uczelniane Biuro Studentów Zagranicznych. W pierwszych dwóch kategoriach zatrudnienia obowiazuje ograniczenie do 20 godzin pracy tygodniowo podczas semestru i 40 w czasie wakacji. W przypadku stazu akademickiego praca moze byc na pelny etat nawet w trakcie roku akademickiego. Student moze sie o nia starac po skonczeniu pierwszego semestru nauki (chyba ze staz wymagany jest wczesniej w ramach programu studiów).

W przeciwienstwie do opcjonalnego stazu na wizie F-1, student na wizie J-1 starajacy sie o staz akademicki musi posiadac konkretna oferte pracy, a oferta ta musi byc scisle zwiazana z jego programem studiów. Student musi wystapic do sponsora wizy (w przypadku osób, których koszt studiów pokrywa uniwersytet, sponsorem bedzie uczelniane Biuro Studentów Zagranicznych)** podanie o przyznanie prawa do stazu przed zakonczeniem studiów, a sam staz rozpoczac nie pózniej niz 30 dni po koncu nauki. Aby otrzymac zgode na staz, nalezy przedstawic nastepujace dokumenty: oferte pracy, list z wydzialu lub od doradcy akademickiego rekomendujacy staz, paszport z formularzem I-94, formularz DS-2019 (poprzednio IAP-66) oraz dokumenty finansowe (pokrycie kosztów studiów).

    Limity praktyk

Limit praktyki (practical training) na wizie F-1 wynosi 12 miesiecy pracy w pelnym wymiarze godzin (albo 24 miesiace na pól etatu). Jako praktyka liczy sie nie czas rzeczywiscie przepracowany, ale laczny czas zezwolen na staz wydany przez USCIS (nawet jesli faktycznie student przepracowal tylko 2 z 4 miesiecy, na które uzyskal zezwolenie, z punktu widzenia USCIS wykorzystal juz 4 miesiace stazu).

Na wizie J-1 limit praktyki (academic training) wynosi nie wiecej niz miesiac praktyki na kazdy miesiac nauki, ale maksymalnie 18 miesiecy (czyli po studiach trwajacych 9 miesiecy mozemy pracowac kolejne 9, ale po czteroletnich studiach jedynie póltora roku). Wyjatkiem jest staz po studiach doktoranckich (post-doc), na którym mozna pracowac do 36 miesiecy. Kazdy okres praktyki, niezaleznie od tego, czy student pracowal na pelny czy niepelny etat, odliczany jest od calkowitego limitu.

Wszystkie odbyte praktyki odliczane sa od naszego limitu. Jesli wiec student na wizie F-1 wykorzystal juz w czasie wakacji 2 miesiace praktyki, po ukonczeniu nauki moze legalnie pracowac jedynie 10 miesiecy.

Limit 12 miesiecy praktyki (18 na J-1) obowiazuje na danym poziomie studiów niezaleznie od zmian szkoly (czyli np. student, który wykorzystal 6 miesiecy na jednej uczelni na studiach bakalarskich i przetransferowal sie na inna uczelnie, ma do wykorzystania jedynie pozostale 6 miesiecy na tym poziomie studiów). Natomiast na kolejnym poziomie studiów (np. studiach magisterskich), otrzymuje prawo do nowych 12 miesiecy stazu.

    Za duzo do stracenia

Przywileje statusu studenta: prawo do nauki, wieloletniego pobytu w USA, legalnej pracy, to zbyt wiele, by je tracic z powodu ignorancji lub lekkomyslnosci. Dlatego kazdy student z Polski powinien zapoznac sie ze swoimi prawami i obowiazkami i dbac o zachowanie statusu studenta. Wiele uczelni organizuje specjalne sesje informacyjne dla studentów zagranicznych. W wielu szkolach doradcy studentów zagranicznych prowadza obecnie sesje szkoleniowe na temat nowych obowiazków zwiazanych z wprowadzeniem SEVISu. Warto sie na nie wybrac, aby potem uniknac nieprzyjemnosci ze strony USCIS i móc spokojnie dokonczyc studia.

---

* 1 kredyt jest odpowiednikiem 1 godziny wykladowej w tygodniu (typowy przedmiot to 3 kredyty)

** Wielu studentów na wizie J-1 jest sponsorowanych przez rzad USA (np. stypendysci Fulbrighta) lub rzady swoich krajów - w tych przypadkach zgoda na odbycie stazu udzielana jest przez przedstawiciela wlasciwego sponsora.

---

WIELKI BRAT - SEVIS Student and Exchange Visitor Information System (SEVIS) to nowowprowadzona baza danych wszystkich studentów zagranicznych (oraz naukowców na wymianach) w USA. Wprowadzenie scentralizowanej bazy danych daje USCIS znacznie latwiejszy wglad do informacji o wszystkich osobach na wizach F, M i J przebywajacych w Stanach. Oznacza tez, ze USCIS moze reagowac nawet na drobne naruszenia przepisów wizowych. Informacje zbierane przez USCIS w systemie SEVIS to wszystkie dane konieczne do wystawienia formularza I-20, a wiec: Dane osobowe studenta i wszystkich osób zaleznych, aktualny adres Status wizowy Nazwa uczelni, program studiów, przewidziany termin skonczenia studiów Dane finansowe (koszt nauki i zródla finansowania studenta) W ciagu 21 dni od wydarzenia/ zmiany uczelnia musi wprowadzic nastepujace dane do SEVISu: Naruszenie zobowiazan na wizie F-1/J-1 (wymagana liczba kredytów, srednia) Nieskonczenie studiów w przewidzianym terminie Zmiana adresu lub nazwiska Wczesniejszy termin skonczenia studiów Akcje dyscyplinarne podjete przez szkole W kazdym semestrze i nie pózniej niz 30 dni po zakonczeniu rejestracji na zajecia, uczelnia musi zglosic do SEVISu: Czy student na F-1/J-1 jest zarejestrowany na zajecia Czy sa studenci zagraniczni, którzy bez autoryzacji ze strony doradcy akademickiego i Biura Studentów Zagranicznych sa zarejestrowani na mniej niz pelny wymiar studiów Aktualne adresy wszystkich studentów zagranicznych Date nastepnej rejestracji na zajecia


 

---

Czesc 1 - "Jak otrzymac wize studencka" |
Czesc 2 - "Zmiana statusu wizowego" |
Czesc 3 - "Co wolno (i czego nie wolno) na wizie studenckiej" |
Czesc 4 - "Studia bez wizy" |


---

POWYZSZY ARTYKUL NIE STANOWI PORADY PRAWNEJ..

Organizacja Studentów Polskich w Nowym Jorku prosi o zglaszanie przypadków odmowy przyznania wiz studenckich lub zamiany statusu z innego nieimigracyjnego na studencki. Mozna sie z nami skontaktowac podczas dyzurów telefonicznych w redakcji Nowego Dziennika we wtorki i czwartki w godz. 18:00-20:00 (212-594-2266, wew.16) lub e-mailem pod adresem: pso@pso-usa.org.

---